در این مطلب
داکتر مهدی به متقی: پیش از مهاجر خواندن دیگران، شجره خودتان را بررسی کنید
داکتر محی‌الدین مهدی، نویسنده و پژوهشگر، در واکنش به اظهارات امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، درباره «مهاجر» خواندن برخی از باشندگان بومی خراسان، گفته است که پیش از مهاجر خواندن دیگران، باید «شجره» و پیشینه خودشان بررسی شود.
مهدی با استناد به منابع تاریخی از جمله «حدودالعالم» و «تاریخ جهانگشای نادری» گفته است که رود سند مرز شرقی خراسان با هندوستان بوده و میان خراسان و هند، سرزمین دیگری وجود نداشته است.
او همچنین با اشاره به مطالبی از «تذکرةالابرار و الاشرار» درباره پشاور، از حضور سواتی‌ها، دهگان‌ها و قبایل «افغان» در این منطقه یاد کرده و این منابع را شاهدی برای رد روایت‌های یک‌جانبه درباره پیشینه باشندگان این سرزمین دانسته است.
مهدی در ادامه به پیشینه قبیله آوان پرداخته و با استناد به کتاب «حیات افغانی» نوشته است که آوان‌ها نیز از مناطق دیگری به سوی کرانه‌های سند آمده‌اند.
او با اشاره به همین روایت‌ها، خطاب به کسانی که دیگران را «مهاجر» می‌خوانند، پرسیده است: «حالا ببینیم آن جاهل که دیگران را مهاجر می‌گوید، از کجاست و به کدام قوم تعلق دارد.»
مهدی تأکید کرده است که صرف‌نظر از این‌که افراد چه زمانی وارد این سرزمین شده‌اند، همه کسانی که در آن زندگی می‌کنند باید شهروند دانسته شوند و هیچ گروهی حق ندارد خود را برتر از دیگران بداند.
او همچنین با تفکیک میان «افغان» و «پشتون»، روایت‌های مربوط به تبار قبایل پشتون را نیز به چالش کشیده و برای ادعاهای خود به منابع تاریخی استناد کرده است.
این اظهارات در ادامه مناقشه دیرینه درباره هویت تاریخی افغانستان و موضوع بومی یا مهاجر بودن اقوام ساکن این سرزمین مطرح شده است؛ بحثی که در سال‌های اخیر بار دیگر شدت گرفته است.