در این مطلب
قسیم احمدزی، نویسنده پشتونتبار، در واکنش به فارسیستیزی و موضعگیریهای برخی چهرههای طالبان علیه زبان فارسیدری، بر جایگاه تاریخی و فرهنگی این زبان در افغانستان تأکید کرده است.
احمدزی گفته است که فارسیدری تنها یک زبان رسمی نیست، بلکه «بستر میراث فرهنگی هزارساله افغانستان» و خود نیز یک میراث بزرگ فرهنگی است.
به گفته او، فارسیدری دومین زبان بزرگ پشتونهاست و پشتونها نیز دومین قوم بزرگ وارث این زبان به شمار میروند.
او افزوده است که هیچیک از اقوام منطقه، از جمله ترکها، کردها، بلوچها و عربها، به اندازه پشتونها با فارسیدری پیوند تاریخی و فرهنگی پیدا نکردهاند.
به باور احمدزی، پشتونها از نظر تاریخی و فرهنگی در جغرافیا و فرهنگ فارسیدری رشد کردهاند.
این نویسنده دیدگاهی را که بر اساس آن هر قوم تنها یک زبان مادری دارد، «تفکر استعماری» خوانده و گفته است مفهوم «زبان ملی» نیز پدیدهای ناسیونالیستی و اروپایی است که در دوره ناسیونالرومانتیسم در اروپا شکل گرفته است.
احمدزی تأکید کرده است که افغانستان برخلاف الگوی ملتسازی اروپایی، جامعهای غنی و چندزبانه است و هر زبانی که اقوام مختلف این سرزمین با آن سخن میگویند، بخشی از هویت و میراث ملی افغانستان محسوب میشود.
او همچنین با اشاره به سیاستهای بریتانیا در مناطق پشتونخوا و بلوچستان گفته است که بریتانیا پس از تسلط بر این مناطق، برای جداکردن پشتونها از افغانستان، زبان فارسیدری را در نظام آموزشی و اداری با اردو جایگزین کرد.
احمدزی از نسل جوان پشتون خواسته است نگاه اجتماعی و فرهنگی خود را بر پایه تاریخ واقعی و متنوع افغانستان بازسازی کند. او گفته است نظریههای ناسیونالیستی و استعماری اروپایی نمیتوانند بازتابدهنده تاریخ و مناسبات پیچیده و متنوع افغانستان باشند.
او در پایان هشدار داده است که دامنزدن به تعصبات زبانی و قومی، افغانستان را آباد نخواهد کرد، بلکه این کشور را به سوی بیثباتی، تفرقه و بدبختی سوق خواهد داد.