زندگی عزیزگل افغان‌بیک، روایتی از ایستادگی در برابر محدودیت‌ها و تلاش برای حفظ حق آموزش و آزادی زنان افغانستان است؛ مسیری که از کابل آغاز شد و با مهاجرت اجباری، در قالب فعالیت‌های حقوق بشری در خارج از کشور ادامه یافت.

عزیزگل افغان‌بیک، فعال حقوق زنان و دانشجوی معترض، در ۱۲ اکتبر ۱۹۹۹ در ولایت میدان وردک افغانستان متولد شد.

او فعالیت‌های آموزشی و اجتماعی خود را از کابل آغاز کرد و به‌تدریج به یکی از چهره‌های فعال در حوزه آموزش و حقوق زنان تبدیل شد.

او در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۸ از لیسه عالی دختران شهرک صفا در غرب کابل فارغ‌التحصیل شد و پس از موفقیت در آزمون کانکور، در رشته مدیریت آموزشی دانشگاه تعلیم و تربیه کابل پذیرفته شد.

هم‌زمان با تحصیل، در برنامه‌های داوطلبانه آموزشی برای زنان و کودکان نیز فعالیت داشت.

با وجود مخالفت پدر، مسیر تحصیل و فعالیت اجتماعی خود را ادامه داد و باور داشت که تغییر اجتماعی از خانواده و محیط پیرامون آغاز می‌شود.

در سال ۲۰۲۰، به دلیل علاقه به رشته مهندسی عمران، موفق به دریافت بورسیه رقابتی «لیندا نورگروف» شد و تحصیل در رشته مهندسی عمران را در دانشگاه گوهرشاد کابل آغاز کرد.

او هم‌زمان در دو رشته دانشگاهی تحصیل می‌کرد، زیرا آموزش را مهم‌ترین ابزار توانمندسازی فردی و اجتماعی می‌دانست.

با بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ و اعمال محدودیت‌های گسترده بر آموزش دختران، ادامه تحصیل او نیز متوقف شد.

با این حال، سکوت را انتخاب نکرد. از ۱۵ نوامبر ۲۰۲۱ به جمع زنان معترض پیوست و در اعتراضات خیابانی علیه سیاست‌های طالبان نقش فعالی ایفا کرد.

او در سازمان‌دهی تجمعات، برگزاری کنفرانس‌های خبری، نگارش مقالات، دیوارنویسی و اجرای برنامه‌های حمایتی در دفاع از حقوق زنان مشارکت داشت.

در آن روزها، خیابان‌های کابل صحنه اعتراض زنانی بود که با وجود تهدید، بازداشت و سرکوب، برای آزادی، عدالت و حق آموزش صدای خود را بلند می‌کردند.

پس از حدود یک‌ونیم سال فعالیت مدنی، به دلیل افزایش تهدیدهای امنیتی، افغانستان را ترک کرد و به ایران رفت.

در سال ۲۰۲۳، تحصیلات خود را در رشته مهندسی نرم‌افزار کامپیوتر در دانشگاه تهران از سر گرفت و هم‌زمان فعالیت‌های حقوق بشری خود را ادامه داد.

در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، به دلیل ادامه چالش‌های امنیتی، ایران را نیز ترک کرد و راهی پاکستان شد.

در پاکستان، همکاری خود را با سازمان آلمانی Move On، فعال در زمینه حمایت از مهاجران اهل افغانستان، آغاز کرد.

در چارچوب این همکاری، حدود ۱۵۰ زن فعال افغانستان را به برنامه‌های حمایتی این سازمان معرفی کرد.

پس از تغییر در روندهای پذیرش مهاجرتی، این شبکه با راه‌اندازی برنامه‌های آموزشی و کاری ویژه زنان افغانستان، فرصت‌های تازه‌ای برای ادامه تحصیل و اشتغال آنان فراهم کرد.

در نتیجه این تلاش‌ها، حدود ۳۰ زن وارد دوره‌های آموزش زبان آلمانی شدند، ۱۵ نفر موفق به دریافت قرارداد آوسبیلدونگ شدند و چهار نفر نیز از پاکستان به آلمان منتقل شدند. این روند همچنان برای دیگر زنان ادامه دارد.

عزیزگل افغان‌بیک باور دارد که حتی کوچک‌ترین تغییر نیز می‌تواند آغازگر امیدی بزرگ باشد.

به باور او، هرچند مهاجرت نسل جوان و تحصیل‌کرده افغانستان دردناک است، اما محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی، بسیاری از زنان را ناگزیر کرده است برای ادامه تحصیل، فعالیت و ساختن آینده‌ای بهتر، کشور خود را ترک کنند.

او پس از ورود به فرانسه درخواست پناهندگی داد و در آنجا نیز فعالیت‌های خود را در حوزه حقوق زنان، کودکان و حمایت از زنان مهاجر ادامه داد.

امروز، عزیزگل افغان‌بیک به‌عنوان یکی از چهره‌های مقاومت مدنی در برابر تبعیض و زن‌ستیزی ساختاری شناخته می‌شود.

او بر این باور است که آینده افغانستان باید بر پایه آزادی، عدالت، برابری و حق آموزش برای همه شهروندان، به‌ویژه زنان و کودکان، بنا شود؛ نه بر اساس محدودیت و حذف.

با وجود آن‌که زندگی‌اش بارها از نو آغاز شده است، همچنان با امید به آینده به مسیر خود ادامه می‌دهد و تجربه‌های مهاجرت، تبعید و مبارزه مدنی را به صدایی برای امید، آگاهی و مقاومت زنان افغانستان تبدیل کرده است.